Ölü Doğumların Altında Yatan Pıhtılaşma Bozuklukları
Ölü doğum, 20. gebelik haftasından sonra bebeğin kaybedilmesidir. Vakaların bir kısmında neden açıklanamaz; ancak bu "açıklanamayan" grubun önemli bir bölümünde plasental damarlarda pıhtı oluşumuna yol açan pıhtılaşma bozuklukları saptanmaktadır.
Mekanizma Nasıl İşler?
Plasenta; oksijen ve besinleri anne kanından bebeğe taşıyan damar ağıdır. Trombofili taşıyan annelerde bu damar ağında mikro pıhtılar oluşabilir. Plasental kan akışı bozulduğunda bebeğin oksijenlenmesi azalır; ağır vakalarda bu tablo ölü doğumla sonuçlanabilir.
İlişkili Pıhtılaşma Bozuklukları
- Antifosfolipid sendromu: Ölü doğum ve ağır preeklampsiyle ilişkisi en güçlü edinsel nedendir.
- Faktör V Leiden: Özellikle geç dönem ölü doğumlarında riski artırdığı gösterilmiştir.
- Protrombin G20210A: Plasental tromboz ve gebelik kaybıyla ilişkilidir.
- Protein S eksikliği: Gebelikte zaten düşen düzeyin ek olarak azalmasıyla risk yaratır.
Test Zamanlaması
Ölü doğum sonrası değerlendirme, duygusal hazırlık sağlandığında planlanır. Genetik testler her zaman güvenilirdir; Protein C/S ve Antitrombin düzeyleri için doğum sonrası geçen süreye ve ilaç durumuna dikkat edilir. Bebeğin otopsi ve plasenta patolojisi sonuçlarıyla birlikte değerlendirme yapılır.
Sonraki Gebelik İçin Yol Haritası
- Ön gebelik danışmanlığı: Ölü doğumun altında yatan neden saptanmışsa, sonraki gebelik yüksek riskli kabul edilir.
- Profilaksi: DMAH ve gerektiğinde düşük doz aspirin, gebelik boyunca hekim kontrolünde kullanılabilir.
- Sıkı takip: Fetal büyüme, amniyotik sıvı ve plasenta akışı ultrasonla yakından izlenir.
- Doğum planlaması: Gebeliğin 37-39. haftalarında doğum öncesi planlanabilir.
Duygusal Boyut
Ölü doğum, aileler için yıkıcı bir deneyimdir. "Neden?" sorusunun yanıt bulması; suçluluk duygusunu azaltır, sonraki gebeliğe umutla yaklaşmayı sağlar. Pıhtılaşma bozukluğu saptanması, "siz bir şey yapmadınız; altta yatan genetik bir eğilim varmış" demektir.
Sonuç
Açıklanamayan ölü doğumlarda trombofili paneli, gizli nedeni ortaya çıkarabilir ve sonraki gebeliklerde kurtarıcı bir plan sağlayabilir. Değerlendirme; jinekolog, hematolog ve genetik danışmanlık iş birliğiyle yapılmalıdır.